SU-85

SU-85 – Radzieckie Działo Samobieżne II Wojny Światowej

SU-85 to radzieckie średnie działo samobieżne, które odegrało istotną rolę w trakcie II wojny światowej. Opracowane w 1943 roku, stało się odpowiedzią na nowe wyzwania, jakie stawiała przed armią radziecką nowoczesna technika wojskowa, zwłaszcza niemieckie czołgi. Dzięki swoim właściwościom bojowym i konstrukcyjnym, SU-85 zyskało uznanie jako skuteczna broń przeciwpancerna. W artykule przyjrzymy się historii powstania tego działa, jego konstrukcji oraz roli, jaką odegrało w trakcie wojny.

Historia Powstania SU-85

Prace nad działem samobieżnym SU-85 rozpoczęły się w 1943 roku w biurze konstrukcyjnym zakładów Uralmasz w Swierdłowsku. Wiodącym konstruktorem był L. Gorlicki. Nowy pojazd bazował na wcześniejszej konstrukcji SU-122, która została zbudowana na podwoziu popularnego czołgu T-34. W miarę jak wojna postępowała, niemieckie czołgi stawały się coraz bardziej zaawansowane i opancerzone, co wymusiło na radzieckich inżynierach konieczność stworzenia nowego działa, które mogłoby skutecznie z nimi walczyć.

SU-85 zostało wyposażone w armatę przeciwlotniczą wz. 1943 kal. 85 mm, która była znacznie bardziej efektywna niż poprzednie modele. Jej zwiększona szybkostrzelność była kluczowa dla niszczenia szybko poruszających się celów, takich jak nowe modele niemieckich czołgów – Panzerkampfwagen V Panther i Panzerkampfwagen VI Tiger. Produkcja seryjna SU-85 rozpoczęła się pod koniec 1943 roku i trwała do sierpnia 1944 roku, kiedy to rozpoczęto produkcję jego następcy – SU-100.

Konstrukcja i Właściwości Bojowe

SU-85 to pojazd o charakterystycznej budowie, który łączył cechy czołgu i działa samobieżnego. Jego kadłub oparty był na podwoziu T-34, co zapewniało mu dobrą mobilność oraz zdolność przetrwania na polu bitwy. Działo miało długość 6,8 metra, szerokość 3,1 metra oraz wysokość 2,5 metra. Waga SU-85 wynosiła około 28 ton.

Główne uzbrojenie pojazdu stanowiła armata wz. 1943 D5S kal. 85 mm. Działo to charakteryzowało się nie tylko dużą szybkostrzelnością, ale także znaczącą siłą ognia, co pozwalało na skuteczną walkę z nowoczesnymi czołgami przeciwnika. Poza tym SU-85 było wyposażone w karabin maszynowy DT kal. 7,62 mm do walki z piechotą oraz śmigłowcami.

Pojazd osiągał prędkość do 45 km/h na drodze i do 25 km/h w terenie. Zasięg operacyjny wynosił około 300 km, co pozwalało na prowadzenie długotrwałych operacji bojowych bez konieczności częstego tankowania.

Rola SU-85 w II Wojnie Światowej

SU-85 zadebiutowało na froncie zachodnim w drugiej połowie 1944 roku i szybko zdobyło reputację skutecznego środka przeciwpancernego. Pojazdy te były używane w różnych operacjach wojskowych, zarówno jako wsparcie dla jednostek piechoty, jak i do walki z niemieckimi czołgami podczas ofensyw radzieckich.

Dzięki swojej mobilności i sile ognia, SU-85 często znajdowało się w pierwszej linii frontu, gdzie mogło skutecznie eliminować zagrożenia ze strony niemieckich jednostek pancernych. Uczestniczyło w wielu kluczowych bitwach, takich jak bitwa o Warszawę czy operacja berlińska. Radzieccy żołnierze cenili sobie to działo za niezawodność oraz efektywność w walce.

Produkcja i Modernizacje

Produkcja SU-85 rozpoczęła się w końcu 1943 roku i trwała do sierpnia 1944 roku. Łącznie wyprodukowano około 2000 egzemplarzy tego działa samobieżnego. W miarę upływu czasu i ewolucji technologii wojskowej rozpoczęto prace nad nowym modelem – SU-100. Jednak przez pewien czas oba modele były produkowane równolegle.

W kadłubach SU-100 montowano armaty kal. 85 mm z modelu D5S, co prowadziło do powstania hybrydy znanej jako SU-85M. Pojazdy te były wykorzystywane aż do końca lat pięćdziesiątych XX wieku, a niektóre egzemplarze służyły jeszcze długo po II wojnie światowej.

Zachowane Egzemplarze i Muzea

Dział samobieżny SU-85 można obecnie zobaczyć w kilku muzeach na terenie Polski i Europy. W Lubuskim Muzeum Wojskowym w Drzonowie znajduje się pojazd nr seryjny 403462, uszkodzony podczas bitwy o Kostrzyn w lutym 1945 roku. Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu dysponuje wersją SU-85M, a Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie posiada egzemplarz nr taktyczny 324 z okresu II wojny światowej.

Zachowane pojazdy stanowią nie tylko ważny element historii militarnej Polski i ZSRR, ale także przypomnienie o trudnych czasach II wojny światowej oraz wysiłkach związanych z rozwojem technologii wojskowej.

Zakończenie

SU-85 to przykład innowacyjności radzieckiej myśli technicznej oraz odpowiedzi na zmieniające się warunki pola walki podczas II wojny światowej. Dzięki swojej konstrukcji i właściwościom bojowym odegrało kluczową rolę w walce z niemieckimi czołgami oraz wsparciu jednostek piechoty. Historię tego działa samobieżnego można uznać za ważny rozdział nie tylko w dziejach

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).